IV · Cowork AI · Bölüm 12
Cowork — ne olduğu ve nasıl düşündüğü
Sistemin içindeki yapay zekâ asistanı: sağlayıcılar, kademeler, model sabitleme, düşünme bütçesi ve maliyet.
Cowork bir sohbet kutusundan fazlasıdır. Sistemin verisini okuyabilir, kayıt arayabilir, ek dosyaların içini okuyabilir, belge üretebilir ve — izin verdiğinizde — kayıt oluşturup güncelleyebilir. Bir dil modeline soru sormak ile Cowork'e iş vermek arasındaki fark budur.
Panel

Cowork sağdan açılan bir paneldir. Bulunduğunuz ekranı bilir: bir teklifin üstündeyken "bunu özetle" dediğinizde hangi teklif olduğunu sormaz.
Panelde her cevabın altında hangi modelin cevapladığı yazar. Bu bir süs değil: sistem birden çok modelle çalıştığı için, cevabı kimin verdiğini bilmek cevabı değerlendirmenin parçasıdır.
Eller serbest: sesli konuşma
Elleriniz işinizde kalır, PORTWARE sesinizle çalışır. Panelin mikrofon düğmesi canlı konuşma kipini açar: mikrofon açık kalır, her cümleniz bir tur olur ve cevap hem yazılır hem sesli okunur. Döküm modun yan ürünü değil yarısıdır: yalnız konuşan bir asistan size bir rakam gösteremez, geriye kaydırılamaz ve ne duyduğunun kaydını bırakmaz. Her söylediğiniz sıradan bir kullanıcı mesajı, her cevap sıradan bir cevap olarak (grafikler dahil) panelde durur. Ses özettir; ekran kayıttır.
İnsanla konuşur gibi çalışır:
- Söz kesmek okumayı durdurur — ama yalnız söz Cowork'a söylenmişse (aşağıda Kime konuştuğunuzu anlar). Kısa komutlar (dur, devam et, tekrar et, özetle…) cevabın ortasında da çalışır; tam liste aşağıdaki tabloda.
- Konuşurken döküm canlı görünür; cevap 1,6 saniyede başlamazsa konuyu adıyla söyleyen kısa bir "bakıyorum" cümlesi gelir — her turda bir kez.
- Derinlik isteğe uyar: "açıkla / anlat" paragraflarca konuşulur; az önce söylenene dair bir soru yeni arama yapmadan konuşmadan cevaplanır.
- Konuşma köşedeki bir hapa küçültülebilir: kenar çubuğu genişliğini geri verir, dinleme ve konuşma sürer; haptan geri açılır ya da bitirilir.
- Asistanın sesi tarayıcının yankı giderici döngüsünden geçer — masaüstünde ve artık telefonda da — böylece kendi sesini mikrofondan duyup kendini kesmez. Siz konuşmaya başladığınızda döküm daha cümle bitmeden karar verir: yankı mı, "hı hı" mı, gerçek bir söz kesme mi. Gerçek bir kesme sesi o anda duraklatır; cümle size ait değilmiş çıkarsa cevap kesilen cümleden sürer. Bir sonraki tur neyi duyduğunuzu ve neyi duymadığınızı bilir.
- Düşünürken verilen es bir tur sayılmaz: "ve…", "şey…" gibi bir yerde kalan cümle için sessizlik penceresi açık tutulur.
Kime konuştuğunuzu anlar
Cevap okunurken söylenen her şey bir komut değildir. Yanınızdaki birine "akşam annemlere gideceğiz" demeniz cevabı kesmemelidir. Cowork bir sözün kendisine söylenip söylenmediğine karar verir:
- Cowork'a söylenmiş sayılır: işle ilgili bir istek ya da soru ("bana geciken teklifleri göster", "bu görevi Elif'e ata", "kaç tane var?"), ikinci tekil hitap ("sen, sana, bana") ya da adı ("Cowork, …").
- Yok sayılır: kendi yan konuşmanız, odadaki başka kişiler, başkalarına selam. Cevap kaldığı yerden sürer.
- Emin değilse araya girmez; bitmiş cümleyi hızlı bir sınıflandırıcı yeniden değerlendirir.
Sesli komutlar
Komutlar cihazın üzerinde karşılanır, yapay zekâya hiç gönderilmez ve cevabın ortasında çalışır. Başa "Cowork", "tamam" ya da "lütfen" eklemek sorun değildir.
| Ne olur | Türkçe | İngilizce |
|---|---|---|
| Duraklat (kalanı saklanır) | dur, durdur, bekle, bir saniye, bir dakika | hold on, wait |
| Sustur ve bırak | sus, yeter, tamam yeter, kes, bırak, iptal, boş ver, vazgeç | stop, enough, cancel, never mind |
| Duraklamadan sonra sürdür | devam, devam et, sürdür, kaldığın yerden devam | continue, go on |
| Son cevabı tekrarla | tekrar et, tekrarla, baştan al, bir daha söyle | repeat, say that again |
| Hız (durmadan) | daha yavaş, yavaş konuş · daha hızlı | slower, slow down · faster, speed up |
| Ses (durmadan) | sesini aç, sesini yükselt · sesini kıs, daha alçak | louder, speak up · quieter |
| Kısa hâli | özetle, kısaca, kısa kes | summarize, briefly |
| Uzun hâli | detaylı anlat, ayrıntılı anlat | in detail, tell me more |
| Son değişikliği geri al | geri al, son değişikliği geri al (ekranda onay ister) | undo |
| Onay / ret | "evet onaylıyorum" (ya da haptaki ✓) · hayır, iptal | yes, I approve · no |
| Beklemeye geç | beklemede kal, bekleme moduna geç, sessiz moda geç | stand by, go quiet |
| Beklemeden dön (ad şart) | Cowork devam et, Cowork geri gel | Cowork, resume · come back · I'm here |
| Konuşmayı bitir | sohbeti bitir, bu kadar yeter | end the conversation |
Beklemede kal. "Cowork beklemede kal" (ya da "beklemede kal", "sessiz moda geç", "uyku moduna geç", "standby") dediğinizde Cowork tek bir cümle söyler — "Beklemedeyim. İhtiyacınız olunca 'Cowork, devam et' deyin." — ve sonra hiçbir şeye cevap vermez. Geri çağırmak için adını kullanırsınız: "Cowork, devam et", "Cowork, geri gel / uyan / dinle" ya da "bekleme modundan çık"; canlı çubukta ve haptaki Uyandır düğmesi de aynı işi yapar. Adla birlikte söylenen istek hemen cevaplanır ("Cowork, siparişleri göster"). 30 dakika beklemede kalan konuşmada mikrofon maliyet kuralı gereği kapanır. Bunu "bekle / bir dakika" ile karıştırmayın: o yalnız okunan cümleyi duraklatır, "devam et" sürdürür.
Yalnız sizi dinler. Konuşma ilk konuşan kişiye aittir: sesi ilk cevaplanan turlardan öğrenilir. Odadaki belirgin biçimde farklı bir ses cevabı kesemez, soru açamaz, onay veremez — asistanı adıyla çağırmadıkça ("Cowork, …"). Dürüst sınır: kontrol ses perdesine dayanır; bir kadın ve bir erkek sesi gibi belirgin farklarda güçlüdür, birbirine çok benzeyen iki seste zayıftır. Adla çağırmak her zaman çalışır.
Telefonda: video kadar yüksek. Telefonlar varsayılan olarak Yüksek kiptedir: cevap bir video gibi medya sesiyle çalar ve asistan kendi sesini sözcüklerinden tanır. iPhone'da (iOS 16.4+) cevap çalarken mikrofon durur; orada söz kesmek dokunarak olur (canlı çubuk ya da hap). Android'de sesle kesmek sürer. Ses menüsünde kişisel seçim: Telefon hoparlörü: Yüksek (önerilen) / Yankı giderimli (daha kısık, kesmesi daha iyi); varsayılanı sistem yöneticisi belirler. Bir tarayıcıda tek canlı konuşma olur: ikinci sekmede başlatmak ilkini bitirir. Canlı çubuğa ya da hapa herhangi bir yerden dokunmak, kısa bir titreşimle cevabı keser. Sekme değiştirmek ya da ekranı kilitlemek konuşmayı bitirmez: mikrofon susturulursa duraklar, geri gelince sürer; tarayıcı bir dokunuş isterse (iOS) tek bir Devam düğmesi çıkar. Kilit ekranında duraklat / durdur denetimleri vardır; sayfa yenilenirse konuşma 10 dakika boyunca geri önerilir.
Ses seçimi. Varsayılan ses "Jarvis" (Cassius — güçlü, derin; Türkçeyi doğrulanmış dilleri arasında sayar); yanında Michael, Russell ve James. Hız 2 kata kadar çıkar. Ses, hız ve hitap ("Ahmet Bey") kullanıcı kaydında durur ve cihazdan cihaza sizi izler.
Gördüğünüzü görür. Her tur, bulunduğunuz ekranın kendisini taşır: yol izi, filtreler, listedeki satırlar (kimlikleriyle), işaretlediğiniz satırlar, formdaki kaydedilmemiş değişiklikler, açık bir diyalog; pano gibi modelsiz bir ekranın metni. "Bu listedekilerden gecikenler hangileri" demek yeter. Son açtığınız ekranları da bilir (tarayıcı oturumunda, sunucuya yazılmadan); "az önceki kayıt" dediğinizde hangisini kastettiğinizi sormaz.
Ekranı sizin için açar. "Kayra'nın açık tekliflerini göster" dediğinizde Cowork süzülmüş listeyi, takvimi ya da grafiği — konuşma köşedeki hapa küçültülmüşken bile — o anda açar. Tablo, grafik ya da dosya içeren bir cevap hapı kendiliğinden büyütür; başka sekmedeyseniz tarayıcı bildirimi gelir.
Kodları ve markaları doğru okur. Ürün kodları parça parça okunur ("SM08-DBS17-075B0"), Leadshine, Beckhoff, EtherCAT, CANopen gibi adlar doğru telaffuz edilir. Sorunuz bittiğinde cevabı beklemez: sözcükler durduğunda tur biter, "bir bakayım" cümlesi yarım saniyede gelir. Onay sesle "evet onaylıyorum" diye verilir; hapın üstünde küçük onay/ret düğmeleri de vardır.
Sekiz sağlayıcı, dört kademe
Cowork tek bir modele bağlı değil. Sekiz sağlayıcının modelleri kullanılabilir — bunlardan biri şirketin kendi sunucusunda çalışan yerel bir model (Ollama).
İşi modele değil, kademeye verirsiniz:
| Kademe | Ne için | Beklenti |
|---|---|---|
| Hızlı | Kısa soru, özet, biçimlendirme | Saniyeler |
| Dengeli | Günlük işlerin çoğu | Onlarca saniye, yüksek doğruluk |
| Güçlü | Çok adımlı, araç kullanan işler | Daha uzun, daha yetkin |
| Akıl yürütme | Zor analiz, çelişki çözme | En uzun |
Hangi kademede hangi modelin çalışacağı tahminle değil ölçümle belirlenir. Düzenli olarak bir yarıştırma (bake-off) koşulur: aynı altı gerçek soru, birkaç aday model, iki tekrar. Doğruluk, süre ve maliyet ölçülür; kademeler sonuca göre yeniden atanır.
Ölçüm bir modeli kademeden düşürdü
- Durum
- Uzun süredir dengeli kademede olan bir model, kullanıcılara yavaş gelmeye başladı.
- Yapılan
- Yedi aday, altı altın soru, iki tekrar ile yarıştırma koşuldu. Model %100 doğruydu ama ortanca süresi 69,9 saniyeye çıkmıştı — yani doğru ama kullanılamaz.
- Sonuç
- Kademe, %100 doğrulukla 7,2 saniyede cevaplayan modele geçti. Karar bir tercih değil, bir ölçümün sonucuydu ve ölçüm kayıtlıdır.
Modeli kendiniz seçmek
Kademe yerine belirli bir modeli sabitleyebilirsiniz (pin). Sabitleme katıdır: seçtiğiniz model cevaplayamıyorsa sistem sessizce başka bir modele geçmez; adıyla hata verir ve isterseniz otomatik seçime dönmenizi söyler.
Düşünme bütçesi
Modern modellerin bir kısmı cevaplamadan önce "düşünür" ve bu düşünme de bütçeden yer kaplar. Cowork bunu sağlayıcı bazında ve modelin desteğine göre ayarlar; desteklemeyen bir modele bu ayar hiç gönderilmez.
Maliyet
Her turun maliyeti kaydedilir: hangi model, kaç jeton, ne kadar tuttu. Fiyatı tanımlanmamış bir model kullanıldığında sistem bunu "fiyatlandırılmamış" olarak raporlar; sıfır göstermez. Sıfır göstermek, ücretsiz olduğu izlenimi verirdi.
Arka planda çalışmak
Uzun işler arka plana alınabilir; panel kapalıyken de sürer ve bittiğinde cevap panelde belirir.
Claude, ChatGPT ve Cursor'dan PORTWARE
Cowork'ün araçları PORTWARE'in dışındaki yapay zekâ istemcilerine de açıktır. Claude, ChatGPT, Cursor ve Model Context Protocol (MCP) konuşan her araç https://<portware-adresiniz>/mcp adresine bağlanır ve PORTWARE'i bağlayan kişinin kendi yetkisiyle okuyup yazar.
| İstek | Ne olur |
|---|---|
| Okuma | Hemen çalışır |
| Yazma | İstemci size sorar, sonra çalışır; Cowork panelinde geri al düğmesiyle görünür |
| Kritik işlem (fatura, ödeme, onay) | PORTWARE'de sizin onayınızı bekler |
Bağlamak için Claude ya da ChatGPT'de özel bağlayıcı olarak adresi ekleyip PORTWARE'e tarayıcıdan giriş yapmanız yeterli; Cursor gibi araçlar için Profilim → Güvenlik → Yapay zekâ istemcisi bağla bir anahtar üretir. Ayrıntı modül sayfasında: Claude, ChatGPT ve Cursor'dan PORTWARE.
Ne zaman Cowork, ne zaman siz
Cowork iyi olduğu yerlerde çok iyi, olmadığı yerlerde ısrarcıdır. Kaba ayrım:
| Cowork'e verin | Kendiniz yapın |
|---|---|
| Uzun belgeden bilgi çıkarmak | Kritik bir tutarı elle doğrulamak |
| Çok kayıtta tekrar eden düzenleme önerisi | Fiyat ve iskonto kararı |
| Taslak metin, çeviri, özet | Müşteriye gidecek son metnin onayı |
| "Bunu nerede bulurum" soruları | Yetki ve erişim kararları |
13. bölüm Cowork'ün hangi araçlarla çalıştığını ve neyi uydurmasının engellendiğini anlatıyor; asıl güven oradan geliyor.