Sürüm geçmişi ve fark

Belgenin geçmişi sistemin en sessiz ama en çok güven veren parçasıdır. "Bu maddeyi kim ne zaman değiştirdi" sorusunun cevabı, sorulduğu anda oradadır.

Nasıl çalışır

Her kaydediş bir revizyon üretir. Revizyon defteri değiştirilemez: bir revizyon yazıldıktan sonra üzerine yazılmaz. Her satırda kimin yazdığı, ne zaman yazdığı ve o anki dosyanın kendisi bulunur.

Panel, belgenin yanında açılır ve revizyonları en yeniden eskiye listeler. Bir revizyona tıklamak onu açar; iki revizyon seçmek ise karşılaştırır.

İki tür karşılaştırma

Sistem farkı iki ayrı yolla gösterebilir ve ikisinin kapsamı farklıdır.

Fark paneli neden var? Çünkü düzenleyicinin kendi vurgusu renklendirilemez — rengi yazara göre kendisi seçer — ve hesap tablosuyla sunumda hiç yoktur. Sunucuda hesaplanan fark; eklenen, silinen ve değişen içeriği ayrı ayrı gösterir: silinen metin üstü çizili, hesap tablosunda formül ile değer ayrı ayrı.

İçerik motorları fark görmediği hâlde dosyalar farklıysa panel "fark yok" demez: hangi bileşenin (örneğin gömülü bir nesnenin) değiştiğini parça düzeyinde söyler.

Fark paneli belgeyle birlikte çalışır

Panel yalnız liste değildir; açık belgeyle konuşur:

• Belgede göster — her satır yeni revizyondaki yerini (hücre, sayfa, paragraf, slayt, şekil) bilir. Tıklayınca düzenleyici oraya gider; hücre 1,5 saniye sarıya boyanır ve sonra eski dolgusuna tam olarak döner, Word ve PowerPoint'te değişen yer sarıyla işaretlenir.
• Eski değeri geri yükle — geri yüklenebilir bir değişiklik eski değeri aynen taşır ve yerin hâlâ beklenen değeri tuttuğunu kontrol ederek yazar. Yalnız sonucu değişen bir formül hücresi geri yüklenemez; eski sayıyı elle yazmak formülü silerdi.
• Bunu kim değiştirdi? — satırdaki kişi simgesi, o değeri ilk gösteren revizyonu defterde geriye doğru arar ve etiketini, tarihini ve yazarını söyler (en çok 40 revizyon). Emin olamıyorsa isim uydurmaz: başkasının düzenlemesine yanlış bir isim, hiç isim olmamasından kötüdür.
• Biçim ve nesneler de fark sayılır — eklenen grafik, silinen resim, sarıya boyanan hücre, rengi değişen başlık artık "anlamlı fark yok" diye geçmez. Yeniden kaydetmek ise yine sıfır fark verir.
• Geri yükleme ve tüm belgeyi geri yükleme yazmadan önce sorar; yanlış tıklanan bir geri ok belgeye sessizce yazamaz.

Cowork da aynı paneli kullanır: sürümleri okur, karşılaştırır ve istenirse geri yükler (15. bölüm).

Geri yükleme

Eski bir revizyonu geri yüklemek, sonrasını silmez. Geri yükleme yeni bir revizyon olarak defterin sonuna eklenir. Yani "üç sürüm geri döndüm" işlemi de geçmişin bir parçası olur ve gerekirse ondan da geri dönülür.

Bu bilinçli bir tercih: geçmişi silen bir geri alma, geri almanın kendisini riskli hâle getirir.

HTML alanların geçmişi

Ofis dosyaları dışında, sistemdeki serbest metin alanları da sürüm taşır (4. bölüm). Aynı fikir, farklı yerde: her revizyon yazarı ve zamanıyla durur, önizlenir, karşılaştırılır, geri yüklenir.

Geçmiş dosyayla birlikte taşınır

Bir görevden indirilip bir satınalma siparişine yüklenen 24 sürümlü bir sipariş tablosu yeni yerinde de geçmişiyle gelir: canlı ofis dosyası kendi geçmişini içinde taşır; Word, Excel ve PowerPoint'te açma-düzenleme-kaydetme boyunca korunur. Dosya başka bir kayda yüklendiğinde geçmişi geri gelir — özgün numaralar, tarihler, kaynaklar; aynı veritabanındaki yazarlar bağlı kalır. PORTWARE dışında düzenlenmiş içerik yeni baş sürüm olur.

Değişiklik izlemeli dosyalar geçmişini getirir. Değişiklikleri İzle açık bir Word dosyası ya da değişiklik günlüğü olan paylaşılmış bir Excel çalışma kitabı yüklendiğinde, kayıt oturumlara bölünerek sürümlere çevrilir (aynı yazar, 30 dakikadan kısa aralık). Sürüm 1 her değişikliğin reddedildiği hâldir; yüklenen dosya baş sürümdür. Güvenle geri alınamayan bir günlük (satır ekleyen, aralık taşıyan) kullanılmaz — bir çalışma kitabı uydurmaktansa geçmişsiz kalmak doğrudur.

Belgenin ilk düzenlemesi, düzenleme öncesi hâlini sürüm 1 olarak saklar: tek bir düzenleme karşılaştırmaya yeter.