V · Ticari süreçler · Bölüm 17
Stok, satınalma, üretim, kalite ve PLM
Ürün verisinin yapısı, stok hareketleri, satınalma zinciri, üretim, kalite yönetimi (uygunsuzluk, 8D, AQL, kalibrasyon) ve ürün yaşam döngüsü.

Ürün: şablon ve varyant
Ürün iki katmanda durur. Şablon ortak olanı taşır (ad, kategori, açıklama, teknik notlar); varyant somut satılan şeydir (renk, güç, gerilim gibi niteliklerin belirli bir birleşimi). Stok hareketi ve fiyat varyant düzeyindedir.
Bu sistemde ürün verisi teknik ağırlıklıdır: tork, gerilim sınıfı, enkoder tipi, haberleşme protokolü, sıcaklık aralığı gibi değerler serbest metin olarak değil ayrı alanlarda durur. Sebep basit — web sitesi, seçim kılavuzu ve karşılaştırma tabloları aynı değeri okur. Serbest metne yazılmış bir tork değeri hiçbir yerde hesaplanamaz.
Stok
Stok, miktar alanı değil hareketlerdir. Elinizdeki miktar, o güne kadarki tüm giriş ve çıkışların sonucudur. Bu yüzden bir miktarı elle "düzeltmek" doğru yol değildir; envanter sayımı yapılır, sistem farkı bir hareket olarak yazar.
Temel işlemler:
| İşlem | Ne yapar |
|---|---|
| Giriş | Satınalmadan gelen malın kabulü |
| Teslimat | Müşteriye çıkan mal |
| İç transfer | Depolar/lokasyonlar arası hareket |
| Envanter sayımı | Fiziksel sayımla sistemi eşitleme |
Barkod desteği hem satış/satınalma tarafında hem toplama ekranlarında kullanılabilir; ürünler için EAN13 barkodu üretilebilir.
Satınalma
Zincir satışın aynadaki görüntüsü: talep → teklif isteme → satınalma siparişi → mal kabul → tedarikçi faturası.
Tedarikçi fiyatları ürün üzerinde tanımlanır; bir ürünün tedarikçi fiyatı yoksa maliyet hesapları ve maliyet altı uyarısı (16. bölüm) anlamlı çalışmaz. Fiyatı eksik ürünleri sabah brifingi her gün listeler (15. bölüm).
Üretim
Üretim, ürün ağacı (BOM) ve iş emirleri üzerinden yürür. Bir ürünün nelerden ve hangi operasyonlarla üretildiği ürün ağacında tanımlıdır; iş emri bu tanımı sahaya taşır.
PLM — ürün yaşam döngüsü
PLM paketi mühendislik tarafını taşır ve 32 modülden oluşur. Öne çıkanlar:
- CAD entegrasyonu — çizimlerin sistemle bağı.
- Mühendislik ürün ağacı ve ağaç karşılaştırma.
- Revizyon yönetimi — hangi revizyonun geçerli olduğu; satış, satınalma ve üretimin yalnız son revizyonu görmesi.
- Yedek parça ağaçları ve kılavuzları.
- 3B görüntüleme — model, sistemin içinde döndürülerek incelenir.
- Otomatik ağırlık hesabı, otomatik mühendislik kodu, dosya dönüştürme.
Kalite yönetimi
Kalite, depo ve üretimin içinde yürür; ayrı bir sisteme veri taşınmaz. Denetimin kendisi kalite kontrol modülleriyle yapılır (test, soru, tetikleyici, denetim); PORTWARE bunun üstüne denetimin sonrasını ekler: bir hata bulunduğunda kimin sahiplendiği, neden olduğu, ürüne ne yapıldığı ve düzeltmenin işe yarayıp yaramadığı.

Uygunsuzluk ve 8D
Kalite Kontrol › Uygunsuzluklar. İç uygunsuzluk (NCR), tedarikçi düzeltici faaliyet talebi (SCAR), müşteri şikâyeti ve denetim bulgusu tek kayıt türüdür; aynı yolu yürür:
Taslak → Açık → İnceleme → Faaliyet → Doğrulama → Kapalı
Her geçişin bir şartı vardır ve şart düğmenin kendisinde denetlenir:
- Açmak için bir sorumlu gerekir; sorumluya termin tarihli bir aktivite düşer.
- Faaliyet planlamak için kök neden kategorisi (6M: insan, makine, yöntem, malzeme, ölçüm, çevre — artı tasarım) ve kök neden metni gerekir. Nedeni yazılmamış bir faaliyet belirtiyi tedavi eder.
- Doğrulamaya geçmek için düzeltici faaliyet yazılmış olmalıdır.
- Kapatmak yalnız kalite yöneticisinin işidir ve ürün kararı (olduğu gibi kullan, yeniden işle, onar, hurda, tedarikçiye iade…), kök neden, düzeltici faaliyet ve imzalı bir etkinlik kontrolü olmadan mümkün değildir.
Majör/kritik bir uygunsuzluk ve müşteri kaynaklı her kayıt 8D'dir: kapanış için ayrıca ekip (D1), geçici önlem (D3) ve önleyici faaliyet (D7) istenir. Formun köşesindeki 8D şeridi bunu söyler.

Uygunsuzluk elle açılabilir, ama asıl yolu şudur: başarısız bir denetim kendi uygunsuzluğunu açar ve bir kişiye atar. Transfer, üretim emri ve denetim formlarında Uygunsuzluk bildir düğmesi; ürün, iş ortağı ve transferlerde sayaç vardır — bir tedarikçinin geçmişi kartında görünür.
Örnekleme ve sıklık
Her test için örnekleme ayrı seçilir: her birim, sabit adet ya da ISO 2859-1 (AQL; Tablo I ve II-A, oklar çözülmüş hâlde). Her tetikleyici satırı için sıklık: her seferinde, rastgele % ya da periyodik. Nicel sorularda ölçülen değer kaydedilir; geç/kal sorusu da ölçümü tutabilir, böylece "0" ile "boş" ayırt edilir.
Ölçüm aletleri ve kalibrasyon
Kalite Kontrol › Ölçüm cihazları. Kabul/red kararı veren her alet bakım ekipmanı olarak tutulur; kalibrasyon aralığı (ay), son kalibrasyon, sertifika numarası ve dosyası, laboratuvar kartta durur. Durum hesaplanır: Geçerli, Yaklaşıyor, Süresi dolmuş, Kayıt yok. Süresi dolmuş bir aletle ölçüm yapıldığını fark etmek artık denetçiye kalmaz.

Analiz
Kalite Kontrol › Analiz üç rapor verir: denetim analizi (geçme oranı, tedarikçi, ürün), hata Pareto'su (en çok hangi soru kalıyor) ve uygunsuzluk analizi (tür, kaynak, kök neden, süre).
Ürün açıklamaları
Ürün açıklaması iki ayrı yerde iki ayrı işe yarar: müşteriye giden satış açıklaması ve içeride kullanılan teknik not. İkisi karıştırıldığında ya müşteri iç bilgiyi görür ya da teklif eksik bilgiyle çıkar.
İç notlar sürüm geçmişi taşır (4. bölüm) ve ayrıca elle yedeklenip geri yüklenebilir — toplu bir düzenleme yanlış giderse dönülecek bir nokta olsun diye.