III · Belgeler · Bölüm 10
HTML belgeler ve sayfa tasarımı
Sistemin kendi belge biçimi: chatter içinde yaşayan, tasarlanabilir, çizilebilir ve sürümlenen HTML dokümanlar.
Word her işe uygun değil. Bir broşür, bir teklif eki, bir iç prosedür ya da yapay zekânın ürettiği bir rapor için sistemin kendi belge biçimi vardır: HTML belge. Kaydın ekinde yaşar, tarayıcıda düzenlenir, tasarlanır, indirilebilir ve PDF'e basılabilir.
Neden ayrı bir biçim
- Ofis sunucusuna ihtiyaç duymaz; her yerde açılır.
- İçine sistemin kendi bileşenleri girer: durum takibi, çizim, tablo, rozet.
- Yapay zekânın ürettiği içerik doğal olarak bu biçimdedir.
- Sürüm geçmişi ve tasarımı kayıt alanlarında durur, gövde yeniden yazıldığında kaybolmaz.
Sayfanın kendisini tasarlamak
Belgenin sayfası da tasarlanabilir; yalnız içindeki metin değil.
- Zemin: düz renk, gradyan, saf CSS ile çizilen desen (nokta, ızgara, blueprint, kareli/çizgili kâğıt) ya da yüklenen bir görsel — görselin üstüne okunabilirlik için tent uygulanabilir.
- Mürekkep: sayfanın genel metin rengi.
- Kenar boşluğu ve sayfanın ölçüldüğü genişlik.
- 12 hazır zemin.
Tek bir değer dört ayrı yerde aynı sonucu verir: düzenleyicideki sayfa, aynalanan dosya, indirme ve PDF.
Öğeleri seçmek ve biçimlendirmek
Bir öğeye tıklayıp sağdaki panelden yazı tipi, renk, kenarlık, hizalama, dolgu, en küçük yükseklik, saydamlık gibi ayarları değiştirebilirsiniz. Ayrıca konum denetimleri vardır: yerleşim kipi, dört yön ofseti, üst üste binme sırası, döndürme, ölçek ve görseller için doldurma davranışı.
"Ayarlar çalışmıyor" bir denetim kusuru değildi
- Belirti
- Kullanıcı "tasarım ayarları birçok blokta etkisiz, içi boş" dedi. Ölçüldüğünde her denetim doğru CSS'i yazıyordu.
- Kök neden
- Kusur bir adım önceydi: işaret ettiğiniz öğeyi seçemiyordunuz. Tıklama dinleyicisi hiç çalışmayan bir yerden bağlanıyordu ve tıklamadan sonra imleç değişimi seçimi eziyordu — görsele tıklayınca arkasındaki kutu seçiliyordu. Görsel, boş kutu, satır ve dolgu alanı hiç seçilemiyordu.
- Ders
- "Denetim doğru değeri yazıyor" ölçümü, kullanıcının şikâyetini ölçmüyordu. Doğru ölçüm "işaret ettiğim şey seçiliyor mu" idi. Düzeltmeden sonra 135 kontrol hücresinin 128'i çalışır çıktı.
Kalan 7 hücre bir kusur değil, CSS gerçeği: satır içi bir öğenin kutusu, tablo hücresinin kenar boşluğu, resmin yazı tipi yoktur. Panel bunu söyler ve o denetimleri devre dışı bırakır. Çalışıyormuş gibi göstermek, çalışmamaktan daha kötüdür.
Sayfaya çizmek
Belgenin arka planına serbest çizim yapılabilir: dikdörtgen, elips, üçgen, yıldız, bulut, çizgi, ok, poligon, serbest el, metin ve yerleştirilen görsel. Sürükleyerek oluşturulur, sürüklenerek taşınır, sekiz tutamakla boyutlandırılır, ok tuşlarıyla itilir; sıralanır, kopyalanır, silinir. Altı hazır parça vardır (köşe bandı, başlık şeridi, alt bant, lekeler, çerçeve, yan sütun).
Saklanan şey bir SVG dizesi değil, şekil listesidir — böylece haftalar sonra da "daireyi çekiştirmek" mümkün kalır.
Güvenlik: tasarım değeri nereye gidiyor
İndirilen dosyada sayfa tasarımı, bir CSS kuralının süslü parantezleri arasına girer. Bu, dikkat gerektiren bir yerdir: oraya yazılan bir değer kuraldan çıkıp sayfanın tamamını ele geçirebilir.
Bu yüzden değer, kaydedilirken ve basılırken iki kez denetlenir: özellikler adıyla sayılır, kuraldan çıkma denemesi reddedilir ve görsel adresleri yalnız bu belgenin kendi eklerine ya da gömülü veriye bakabilir. Toplam boyut 20 KB ile sınırlıdır.
Görseller
Metin alanına yapıştırılan görseller alanın içine gömülmez; ayrı bir ek olarak saklanır ve alan yalnız adresini taşır. Aksi hâlde bir kayıt megabaytlarca büyür, listeler yavaşlar ve arama şişer.
Editör bileşenleri
Zengin metin düzenleyicisine / komutlarıyla eklenen SODOO bileşenleri:
| Komut | Ne ekler |
|---|---|
/status | Aşamalı durum takibi (mühürlü defterli) |
/sodraw | draw.io diyagramı |
| Tablo | Excel benzeri düzenlenebilir tablo |
| Rozet / banner | Protokol rozetleri ve başlık şeritleri |
Hepsi HTML alanının içinde yaşadığı için alanın sürüm geçmişi bunları da kapsar: eski bir revizyon açıldığında bileşen de o günkü hâliyle çizilir.